- اشتراک گذاری
- لیست علاقه مندی
پوست گرز کوکنار وحشی 150 گرمی
غوزه خشخاش: کاربردهای غذایی و درمانی و طرز تهیه دمنوش آن
غوزه خشخاش، یکی از گیاهان دارویی پرارزش است که از دیرباز در طب سنتی به دلیل خواص متعددش شناخته شده و مورد استفاده قرار میگرفته است. این گیاه که از بذرهای خشخاش به دست میآید، دارای مواد موثر و ترکی
غوزه خشخاش، یکی از گیاهان دارویی پرارزش است که از دیرباز در طب سنتی به دلیل خواص متعددش شناخته شده و مورد استفاده قرار میگرفته است. این گیاه که از بذرهای خشخاش به دست میآید، دارای مواد موثر و ترکی
- امتیاز : 0 از 0 رای
- کدکالا:
غوزه خشخاش: کاربردهای غذایی و درمانی و طرز تهیه دمنوش آن
غوزه خشخاش، یکی از گیاهان دارویی پرارزش است که از دیرباز در طب سنتی به دلیل خواص متعددش شناخته شده و مورد استفاده قرار میگرفته است. این گیاه که از بذرهای خشخاش به دست میآید، دارای مواد موثر و ترکیبات بیولوژیکی فعال است که بهطور خاص برای خواص ضد درد، آرامبخش و خوابآور معروف است.
پس از بارور شدن تخمدان خشخاش، میوه به شکل گرزی توخالی تشکیل می شود. داخل میوه قسمت های حجره مانندی وجود دارد که شکل، رنگ و اندازه ی آنها در گونه های مختلف متفاوت است و از اختصاص های گونه ای به شمار می روند. قطر میوه از 2 تا 3 الی 6 تا 8 سانتیمتر، متغیر است. شکل و رنگ میوه ها نیز متفاوت است و معمولاً به شکل های مختلف و رنگ های سبز روشن و یا آبی (آبی تیره یا روشن) مشاهده می گردد. میوه های سبز و کاملاً رسیده، حاوی مقادیر مختلف ترکیبات آلکالوییدی از نوع آلکالوییدهای حقیقی و متعلق به گروه «فنیل آلانین» (تیروزین) بوده و یا شامل آلکالوییدهایی می باشند که محتوای «فناتترن» هستند.
مقدار کلی آلکالویید در میوه های رسیده متفاوت است و به گونه ی گیاه و شرایط اقلیمی محل رویش آن بستگی دارد و به طور کلی بین 4/0 تا 5/1 درصد است. تاکنون از میوه های کپسولی شکل خشخاش بیش از 25 آلکالویید استخراج شده که مهمترین آنها عبارتند از: «مورفین» (9 تا 10 درصد)، «نارکوتین» (4 تا 5 درصد)، «پاپاورین» (8/0 تا 1 درصد).
از آلکالوییدهای دیگر میوه خشخاش که کم و بیش در صنایع دارویی استفاده می شوند، می توان از «تبائین» (4/0 تا 5/0 درصد)، «کدئین» (3/0 تا 4/0 درصد)، «نارسئین»، «کریپتوپین»، «پزودومرفین» و «لائودانین» نام برد. آلکالوییدهای دیگری نظیر «پروتوپین»، «لائوتوپین» و «لائودانوزین»، به مقادیر بسیار کم از میوه های خشخاش استخراج گردیده اند.
بذرها در اوایل تشکیل در دیواره های حجره مانند میوه جای دارند که با رسیدن و کامل شدن، به تدریج از دیواره ها جدا می شوند و در گرز فرو می ریزند. بذرها در گونه های مختلف به رنگ و اندازه ی متفاوت و معمولاً کروی یا لوبیایی شکل می باشد. رنگ آنها همچنین از سفید تا سیاه متغیر بوده و از اختصاصات گونه ای به شمار می رود. بذر خشخاش معمولاً فاقد آلکالویید بوده و حاوی 40 تا 55 درصد روغن است که این روغن بسیار خوشمزه می باشد و عمدتاً برای پخت مواد غذایی و مخصوص انواع شیرینی مورد استفاده قرار می گیرد. بذرها همچنین حاوی 20 تا 25 درصد پروتئین می باشند. وزن هزار دانه، 3/0 تا 6/0 گرم است.
طول دوره رشد گیاهی که در فصل بهار کشت می شوند، بین 120 تا 160 روز است. دوره رشد خشخاش (از کشت بذرها تا رسیدن و کامل شده میوه ها) به شش مرحله تقسیم می شوند که عبارتند از:
- مرحله اول، مرحله جنین یا خواب بذر: بذرهای خشخاش به مدت 4 تا 5 سال از قوه¬ی رویشی مناسبی برخوردارند، از این رو می توان بذرهای مورد نظر را با حفظ قوه¬ی رویشی تا مدت مذکور در مکان های مناسب نگهداری نمود.
- مرحله دوم، مرحله سبز شدن بذر: این مرحله از سبز شدن بذر تا تشکیل برگ های طوقه ای به طول می انجامد. درجه حرارت مناسب برای رویش بذر، 7 تا 8 درجه سانتیگراد است و معمولاً 15 تا 20 روز پس از کشت به تدریج سبز می شوند.
- مرحله سوم، مرحله تشکیل برگ های طوقه ای: گیاه نیز در این مرحله به ساقه می رود. این مرحله طولانی ترین مرحله است و به شرایط اقلیمی مرحله رویش بستگی دارد و معمولاً بین 50 تا 60 روز به طول می انجامد. چنانچه گیاهان در فصل بهار با تاخیر کاشته شوند، (اواسط یا اواخر بهار) این مدت کوتاهتر می شود. میانگین درجه حرارت مطلوب در این مرحله، 12 تا 14 درجه سانتیگراد است. در این مرحله، آبیاری (یا بارندگی) به مقدار متوسط برای گیاهان مطلوب خواهد بود. اگر در این مرحله هوا گرم باشد، برگ ها کوچکتر خواهند شد و دوره رویشی گیاه نیز کاهش خواهد یافت. گیاهان در این مرحله سرما را به راحتی تحمل می کنند، حتی دمای 4- تا 5- درجه سانتیگراد را.
- مرحله چهارم، مرحله طویل شدن ساقه: در این مرحله، نه تنها رشد ساقه کامل می شود و ساقه طول نهایی خود را کسب می کند، بلکه رویش انشعابات ساقه ای نیز آغاز می شود و این مرحله تا تشکیل غنچه و باز شدن گل ها ادامه می یابد. این مرحله حدود 25 تا 30 روز به طول می انجامد و میانگین درجه حرارت مطلوب در این مرحله، 16 تا 18 درجه سانتیگراد گزارش شده است.
گیاهان در مرحله چهارم به آب و مواد غذایی مناسب و همچنین بیش از مراحل دیگر، به ازت نیاز دارند. در این مرحله هوای گرم و خشک و بارندگی های شدید برای رویش گیاهان مطلوب نیست، زیرا بارندگی باعث ریزش گل ها می شود.
- مرحله پنجم، مرحله گلدهی: در این مرحله، نمو گل ها کامل می شود و پس از 4 تا 6 روز گل ها کاملاً باز می شوند و رسیدن میوه ها و کامل شدن بذرها آغاز می گردد. مدت زمان مورد نیاز این گیاه در این مرحله متفاوت است به گونه ی گیاه و شرایط آب و هوایی محل رویش بستگی دارد که معمولاً بین 20 تا 30 روز است. ابتدا ریزش گلبرگ ها آغاز می شود، سپس طی 10 تا 14 روز میوه ی گرز مانند و بذرهای داخل آن به تدریج می رسند. در این مرحله، میوه ها حاوی شیرابه ای می باشند که با تیغ زدن به آنها، این شیرابه به خارج تراوش می کند.
رطوبت کافی و درجه حرارت نسبتاً بالا (18 تا 20 درجه سانتیگراد) سبب تسریع در رشد و نمو گرزها می شود.
- مرحله ششم، رسیدن بذرها و میوه ها: در این مرحله، میوه ها و بذرها، رنگ های ثابت و واقعی خود را می یابند. بذرها پس از رسیدن از دیواره های میوه جدا می شوند و به درون کپسول ریزش می کنند. زمان مورد نیاز در این مرحله متفاوت است و به گونه ی گیاه و شرایط اقلیمی محل رویش آن بستگی دارد و معمولاً بین 15 تا 25 روز است. خاک در این مرحله باید از رطوبت مناسبی برخوردار باشد. با رسیدن و کامل شدن میوه و بذرهای محتوی آن، برگ ها به تدریج خشک و ساقه ها با کم ترین فشار شکسته می شوند. از علائم دیگر رسیدن میوه ها این است که با تکان دادن آن، صدای برخورد بذرها به دیواره داخلی میوه شنیده می شود.
خشخاش یکی از قدیمی ترین گیاهان مورد استفاده بشر است. چنانکه از سنگ نوشته ها بر می آید، قدمت کشت آن به فراتر از چهار هزار سال پیش می رسد. «هیپوکریت» حکیم یونانی، خصوصیات دارویی این گیاه و موارد استعمال آن را برشمرده و ضمناً متذکر شده که در زمان او مواد افیونی استخراج شده از این گیاه به عنوان ماده ی مخدر مورد استفاده قرار می گرفته است.
خشخاش موارد استعمال کلی فراوانی دارد. میوه های گرز مانند (کپسول) خشخاش، شیوه های مخصوصی تولید می کنند. در خرداد ماه با خراش دادن (تیغ زدن) گرزهایی که هنوز به خوبی نرسیده اند، شیرابه های مخصوص سفید رنگی از آنها خارج می شود که خواب آور و مسکن درد هستند. شیرابه ی مذکور حاوی 10 تا 15 درصد آب، 20 درصد مواد قندی و همچنین مقداری اسیدهای آلی نظیر اسید لاکتیک، اسید فوماریک، اسید اگزالاستیک و اسید مکونیک می باشد. اسید اخیر، تنها در بعضی از خشخاش ها یافت می شود که محک مناسبی برای شناسایی خشخاش (ازنظر تیپ شیمیایی) است. شیرابه مذکور همچنین حاوی 10 تا 20 درصد آلکالویید است و چنانچه این شیرابه خشک شود (آب آن گرفته شود)، «تریاک» که ماده قهوه ای رنگ است حاصل می گردد.
از تریاک، اگرچه در تهیه دروهای مسکن استفاده می شود، ولی مصرف این ماده مخدر به طور کلی اعتیادآور بوده و برای سلامتی جسم و روح انسان مضر است. بعضی از کشورها خشخاش را تنها به منظور استفاده دارویی از تریاک، کشت می کنند.
در میوه های رسیده خشخاش چند نوع آلکالویید وجود دارد که صنایع نوین دارویی اکثر کشورها آنها را پس از استخراج برای تهیه داروهای ضد دل درد، تسکین دهنده ی سرفه و مسکن دردهای شدید به کار می برند. از بذرهای داخل گرز خشخاش نیز استفاده های فراوانی می شود. در بعضی از کشورهای اروپایی از این بذرها روغن مخصوصی برای مصارف خانگی و شیرینی سازی استخراج می کنند.
مجارستان بین سال های 1986 تا 1990 ، 4565 تن بذر و 4144 تن گرز خشخاش تولید کرده است. در حال حاضر، در اکثر نقاط جهان – از جمله در کشورهای استرالیا، فرانسه، روسیه، بلغارستان، مجارستان و بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین زمین های زراعی وسیعی زیر کشت خشخاش قرار می گیرند.
غوزه خشخاش خشک درجه یک (حاوی بذر) | 100 گرمی
غوزه خشخاش دارای خواص و فواید بسیار است و می تواند به کاهش استرس، بهبود خواب و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کند و همچنین مسکنی قوی و طبیعی برای کاهش دردهای جسمانی و عضلانی است. البته درنظر داشته باشید افراد با شرایط خاص قبل از استفاده حتما با پزشک خود مشورت نمایند.
بخشها :
محصولات مرتبط
